تبليغاتX
فلسفه، اقتصاد و جامعه

 

مجید کیانی

     نوشته‌ي حاضر، تلاشي براي كسب شناخت آگاهانه از انواع رايج هنر تكنوازي در موسيقي سنتي ايران است. تأييد يا نفي شيوه‌اي خاص در نظر نيست. موسيقي سنتي امروز ايران، شامل هفت دستگاه و پنج آواز است. هر دستگاه يا آواز، از تعداد زيادي نغمات خاص به نام «گوشه» تشكيل شده است. هر گوشه داراي نظم، فكر و زيبايي خاص است. نحوه‌ي اجراي گوشه‌ها به گونه‌اي است كه در ارتباط با يكديگر ترتيب و معنا مي‌يابند: در فضايي مناسب و متناسب، گاه در جواب هم و زماني متضاد يكديگر، گاه در حكم رابط و زماني در مقام فرود، به دنبال هم نظام مي‌گيرند. همنهادِ نهايي چنين مجموعه‌اي «رديف» ناميده مي‌شود.

ادامه مطلب
نوشته شده توسط شهاب در جمعه بیست و هشتم دی 1386 |

 

در قالب شعري مثنوي عوض شدن قافيه‌ها دوتا دوتا، مجالي براي باقي ماندن موسيقي قافيه‌ها نمي‌گذارد و شنونده لذتي را كه از توالي قافيه‌هاي قصيده مي‌‌برد در اين قالب نمي‌‌بيند با اين وجود براي يك ايراني قافيه‌هاي مثنوي كافي است كه موسيقي كاملي ايجاد كند.

 

v   چگونگي هماهنگي شعر و موسيقي در مثنوي

 

تلفيق موسيقي با اشعار مثنوي همانند ساير اشعار با موسيقي دستگاهي است، اما در برخي موارد چگونگي تركيب و تكرار كلمات تا اندازه‌اي متفاوت است ولي محورهاي اصلي هماهنگي شعر و موسيقي كه شامل وزن، مكث‌هاي شعري، زير و بمي‌ هجا، تأكيد كلام و ادوات تحرير است و همچنين انتخاب بيت‌هاي مناسب حفظ مي‌‌شود.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط شهاب در جمعه بیست و پنجم اسفند 1385 |
 

   

 هر گونه موسيقي اي داراي صورت (فرم) و معنا (محتوي) است که حال و جنبه هاي زيبايي شناسي آن را به وجود مي آورد. صورت در موسيقي با عناصر و ارکاني چون وزن و ريتم، طنين، اجرا و شيوه ي نوازندگي ترسيم مي شود و معناي موسيقي را ملودي، ساختار فواصل و گردشهاي خيال انگيزش مي سازد.

در نگاهي کلي صورت، ظاهر و سطح موسيقي، و معنا، محتواي احساسي و شهودي و فکري آن را به وجود مي آورد. در هر اثر موسيقي صورت و معنا با هم تلفيق شده و هويت و حال خاصي را ساخته و گونه اي از موسيقي را به وجود مي آورد. به طور کلي ريتم در موسيقي، خاستگاهي فيزيولوژيک و بدني دارد. انرژي فوق العاده اي را تهييج و به جريان مي اندازد و در ضربهاي ملايم انرژي را آرام و تسکين مي کند و مسير را براي تاثيرگذاري ملودي هموار مي کند و يا آن را متوقف مي سازد. به عبارت ديگر ريتم در موسيقي مي تواند به گونه اي به کار گرفته شود که تسهيل کننده ي مسير ملودي و تامل دروني و يا بازدارنده ي آن باشد، به گونه اي که هيجان آن سدي براي صور خيالي و توجه و تامل فکري شود.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط شهاب در شنبه بیست و نهم بهمن 1384 |

1- كلاسيك

2- مدرن

3- رمانتيك ( تغزلي )

 

 نوازندگان معروف و وجوه شاخص هر يك از اين سبكها :

كلاسيك :

ميرزا عبدالله، آقا حسينقلي، درويش خان، شهنازي و . . .

از سازي استفاده مي شود كه طنين زيادي ندارد. ريز ( توالي مضرابهاي چپ و راست ) به صورت سريع است. بيشتر ريزها به صورت تك- ريز ( ابتدا يك ضربه تك به همراه كمي سكوت و سپس ريز ) مي باشد كه توالي تك- ريزها به گونه اي است كه انتهاي ريز به ابتـداي تك مي چسبد و حالت استمرار و تداوم دارد. سكوت كم است مگر در انتهاي جملات. فضاي خالي نغمات با واخوان بر روي سيمهاي زرد پر مي شود. اگر ساز پر طنين باشد اين واخوانها مشكل ساز مي نمايد. گردش نغمات در محدوده ي دانگ است و به صورت پلكاني بالا مي رود و از پرش و جابجايي استفاده نمي شود. چهار مضرابها در محدوده ي گوشه ها و در ابتداي برخي از آنها مثلاً در سه گاه در شروع زابل و . . . اجرا، و  با ضرب همراهي نمي شود ولي سريع است. زمانبندي به گونه اي است كه به غير از مكث هاي آخر جملات، نغمات به هم متصل هستند.

اوزان عروضي در جملات حضور دارند. جواب آواز خيلي نزديك به آواز است. توالي اجرا به اين گونه است كه ابتدا چهار مضراب و سپس گوشه ها در ادامه تصنيف كه با ضرب همراهي مي شود و در آخر رنگ كوتاه.


ادامه مطلب
نوشته شده توسط شهاب در یکشنبه نهم بهمن 1384 |